|
Na koniec powiedzieć by można, że człowieka od zwierzęcia odróżnia przede wszystkim budowanie systemów symbolicznych (znaczących), religijnych, obyczajowych, artystycznych... Ale nie jest tak, jak o tyno^byk, f mowa w ustępie a), że symbolika narasta na funkcjach użytkowych. jWszeH-i"iue, najbardziej elementarne swoje funkcje człowiek - istota społeczna - i od początku organizuje w systemy symboliczne i na rzecz „wspólnego j mianownika" tych systemów - czyli określonej struktury - gotów po-'yświęcić coś, co się może wydawać doraźnym pożytkiem (np. składając całopalną ofiarę z upolowanej zwierzyny). Otóż niektóre systemy symbolicznych znaków, wymowne dzięki swej strukturze, działają w sposób szczególny na psychikę człowieka: to szczególne, pozadyskursywne działanie można nazwać estetycznym, a przedmioty będące postaciami owych znaków - pięknymi. W szerszym czy węższym znaczeniu ? To zależy od danej struktury. Rzec by można: od sui generis umowy społecznej. Nie wchodzą i tu w ogóle w grę niewzruszone kryteria, lecz nie wchodzi też w grę naiwny hedonizm estetyczny./)
|